Neco vedigere Başûrê Kurdistanê

Pirtûka (Neco bi gotina şahîthalan) belav dibe

Neco vedigere Başûrê Kurdistanê

Nivîs: Dr. Saman Mistefa Reşîd Încaxa

Neco (Necmedîn Bûyûkkaya / kak Selah) mêrekî qehreman, şoreşger, şehîdekî mezin ê gelê Kurd bû. Ew di heman demê de giyanekî azad bû, diyardeyek kêm di dîroka gelê Kurd de li her çar beşên Kurdistanê. Ew mirovekî xwedî baweriyeke rastîn û bêguher di têkoşîna ji bo mafên gelê xwe de bû. Piştî ku di 23-24ê Kanûna duyem a 1984an de, 42 sal piştî kuştina wî ya neheq, bi hovane û nemirovane li zindana Dîyarbekirê (Amedê) hate şehîdkirin, di pêşerojeke nêzîk de, giyanê Neco`yê qehreman dê bi rêya pirtûkekê vegere Başûrê Kurdistanê.

Vê carê, wekî demên berê, şikefta wî tijî çîrokên negotî yên qehremanî, mêrxasî û sebirê di zindanê de ye, stûna wî tijî diyariyên şîrîn ji bo hevalên wî yên Pêşmerge li başûr e, çavên kameraya wî tijî wêneyên nedîtî ne, û rûyê wî tijîne ji kenê wî yê şîrîn. Ew tê û careke din bi zimanê şîrîn ê Kurdî yê ku dizanibû dikeve mal û pirtûkxaneyên başûr.

Ew xwe bi nifşên kevin û nû yên mirovên xwende yên li başûr dide nasîn û serpêhatiyên têkoşîn û berxwedanê, çîrokên trajîk ên di zindanê de, roj û şevên xeternak li ser sînor û çalakiyên bêhempa yên şandina çek û pêdiviyan li seranserê sînorê ku bi hêzên ewlekariyê hatibûn çandin vedibêje.

Vê carê ew bi rêya pirtûkek ku ji hêla pismamê wî yê dilsoz Birêz (Kadir Bûyûkkaya) ve bi giyanek tijî dilsozî û lênêrînê ji bo dîroka geş a Birêz Neco hatiye amadekirin, vedigere cem me.

Li gelek deveran, ew fîlmek dîrokî ye li ser leheng û bedewekî Kurd a kêm naskirî ye. Divê spasiyên taybetî ji Birêz Kadir re werin dayîn ji bo amadekirina pirtûkek wusa hêja û hevgirtî.

Pirtûk ji me re dibêje ku Neco şoreşgerekî ewqas bê tirs û giyanekî ewqas wêrek bû ku li her deverê ku Kurd û hevalên wî di xetereyê de bûn (li bajêr, an li çiyayan, an jî di zindanê de), ew li wir bû ku alîkariya wan bike.

Ew ewqas xwende bû û ji ziman, dîrok û çanda Kurdî re eleqedar bû ku di demên herî dijwar ên jiyana xwe ya şoreşgerî de, dev ji parastina ferhenga peyvan, arşîva dîroka têkoşîna neteweya xwe û berhevkirina pirtûkên baş berneda.

Bi destekî, wî di deftera xwe ya reş a piçûk de notên bi baldarî digirt ku her gav bûyerên girîng di hişê wî de digirt. Zarava û peyvên nû yên Kurdî, qonaxên dîroka têkoşînê tomar kiriye û wan ji tunebûnê parastiye. Di kameraya di destê din de jî, wî wêneyên bîranîn ên hevalên xwe yên Pêşmerge û demên dijwar, girîng û dîrokî kişandine, da ku bibin delîlek dîtbarî ya dîroka dijwar a têkoşîna gelê xwe di wê demê de.

Ji pirtûkê, em fêr dibin ku her çend Neco di destpêkê de kurekî têkoşer ê bakur bû jî, sînorên çêkirî ji bo wî tiştek nebûn.

Li her deverê ku li Kurdistanê hewcedariya wan bi wî hebû, ew bêyî ku xetereyan bibînin diçû bi hawara wan ve û bêyî dudilî tiştê ku ji destê wî dihat dikir.

Şoreş, têkoşîn û berxwedana Kurdan li her çar beşên welêt xwedî pareke mezin e. Têkoşîna nû ya gelê Kurd li başûr, destpêka şoreşa nû û destpêka dîroka Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê (YNK) bi hewldan, cesaret û alîkariya xwe deyndarê Neco ye.

Ev yek jî bi aşkira di daxuyaniyek rewanşad Mam Celal de li ser Neco di pirtûkê de bi awayekî zelal tê dîtin, ku wî li ser Neco weha gotiye:

Min Necmedîn Bûyûkkaya wek "kurê" xwe didît. Xizmetên wî yên ji bo YNK'ê kiribûn bê hejmar bûn. Heta niha jî, gelek ji Pêşmergeyên me Kalaşnîkovên ku Neco ji me re şandiye li ser milên wane. Ew pir serbilind in ku çekên ku Neco ji me re şandiye hildigirin. Me li Sûriye, Stenbol, Enqere, Amed û Newzengê bi Şehîd Neco re nîqaşên dirêj kirin.

Ew mirovekî wêrek bû. Wî tu fedekariyek nema ku ji bo gelê me nekir. Me gelek projeyên girîng ji bo pêşerojê bi wî re hebûn, lê mixabin me ew encam neda, me ew pir zû winda kir. Di rojên ku kak Neco şehîd bû de, rojnamevanekî Siwêdî hevpeyvînek bi min re kir û pirsî:

Girîngiya Necmedîn Bûyûkkaya ji bo we çi bû? Wî pirsek wisa ji min kir, û min jî heman tişt jê re got:

(Îro, em wekî tevgerek ku bi hezaran Pêşmerge hene, bi hezaran şervanên din hene ku heke rewş çêbibe dê tevlî hêzên me yên çekdar bibin. tevî ku Yekîtiya nîştimanî ya Kurdistanê YNK bi sedan kadroyên ku ji hev bêtir xwedî ezmûn û perwerde ne di nîşandan û rêvebirina xeta me ya siyasî de hene, her wiha hejmareke mezin ji dîplomatên me hene ku berjewendiyên gelê Kurd temsîl dikin. Eve ji bilî ku li gelek welatên dunyayê dostên gelekî bi nirx yên me hene ku piştgirî û alîkariyê didin doza me ya rewa,

Lê heke hemî wan îmkanatên xwe ku me hene em deynin li çerxê terazuyê û Necmedîn Büyükkaya li ser çerxê din were danîn, bawer bikin, em bawer dikin ku çerxa ku Necmedîn lê ye dê girantir be.

Ji ber ku şehîd Selah (Neco) ji roja damezrandina YNKê heta roja ku şehîd bû her gav bi me re bû û ji me bûye. Çi ji destê wî dihat kir da daku hêza me bi dest bixe. Ne mimkûn e ku em wî ji bîr bikin.)

Ez xwe bi xoşhal û bextewar dibînim ku rûmeta vegotina tevahiya dîroka jiyan, têkoşîn û qurbanîdana vî şoreşgerê Kurd ê bedew heye ber min keftiye.

Min hewl daye, ku naveroka pirtûkê ji Tirkî bo zimanê şîrîn ê Kurdî bi qasî ku ji destê min tê vediguherînim û pêşkêşî zanyarên zimanê şîrîn ê Kurdî dikim.

Careke din, bîranîna Necmedîn Bûyûkkaya, canfîdayê riya maf û azadiya gelê Kurd, bilind û pîroz be.

Wergêr/ Dawûd Çîçek

Xelat/ Kurdistanî Nwê